Stok devir hızı, işletmeler için kritik bir öneme sahiptir. Rasyo analizi sayesinde işletmeler, satışların maliyeti ve stok tutma süresi gibi faktörleri değerlendirerek ortalama stokta kalma süresini belirlerler. Dönem sonu yaklaştığında, alacak devir oranı da dahil olmak üzere birçok finansal göstergeyi incelemek gerekmektedir.

Bu oranlar nasıl hesaplanır sorusuna gelirsek stok devir hızı hesaplama, dönem başlangıcındaki stok değeriyle dönem sonundaki stok değerinin ortalaması alınarak belirlenir.

Stok devir hızı yorumlama aşamasıda aynı şekilde, işletmelerin satış ve stok yönetimi performansını detaylı olarak değerlendirebilmesi için kritik bir adımdır.

Stok yönetimi olarak da bilinen bu oran, şirketlere envanterlerini ne kadar verimli bir şekilde gerçek satışlara dönüştürdüklerini öğrenme imkanı sunar. Oran ne kadar yüksekse, işletmenin büyümesi ve performansı açısından o kadar iyi olduğu anlamına gelir.

Peki stok devir hızı nedir? Stok devir hızı nasıl hesaplanır? Bu yazıda ideal devir oranınızı belirlemenin yanı sıra, bu hedefe ulaşma yönergelerini de sizinle paylaşıyoruz.

Ayrıca işimizi kolaylaştırmak için sunduğumuz stok devir hızı hesaplayıcı aracımızı kullanarak pratik yapabilirsiniz.

Ek olarak bu sayıyı nasıl yorumlayacağınızı öğreteceğiz ve işletmeniz için en uygun stok devir hızı hesaplama pratiklerini paylaşacağız.

Hazırsanız stok devir hızı ne demek ile başlayalım.

İçindekiler

Stok Devir Hızı Nedir?

Stok devir hızı, bir şirketin stok kodu takibi sistemini kullanarak stoktaki ürünlerini ne sıklıkla sattığını ve bu ürünleri ne kadar hızla yenilediğini ifade eder. Bu oran, şirketin genel performansını ve verimliliğini değerlendirmede kritik bir gösterge olarak kabul edilir.

İdeal olarak sektör ortalamasının üzerinde bir stok devir hızına sahip olmak arzu edilir.

Stok devir hızı nasıl yorumlanır diye bakacak olursak, yüksek bir oran ürünlerinize olan talebin yüksek olduğunu, stoklama maliyetlerinin gereksiz yere yükselmediğini, yani satın alınan envanterin hızla satıldığını ve yenilendiğini gösterir.

stok-devir-hizi-nedir

Diğer yandan düşük stok devir hızı, ürün talebinin az olduğunu, belki de doğru reklam stratejilerini uygulamadığınızı ve ürünlerin hedeflenen müşterilere ulaştırılmasında zorluklar yaşandığını gösterir.

Bu durum aynı zamanda yanlış ürünleri stokladığınızın ya da fiyatlandırmanın piyasa ortalamasına göre yüksek kaldığının belirtisi olabilir.

Hatta ürünlerin kalitesinin veya trend uygunluğunun düşük olabileceğine dair bir işaret olabilir. Bu durumda firmanın sermayesi stokta sıkışıp kalabilir.

Stok devir hızı nedir sorusunu yanıtladığımızda göre şimdi stok devir hızı nasıl hesaplanır konusuna odaklanabiliriz. Daha sonrasında stok devir hızı hesaplama örnekleri ile konuyu pekiştireceğiz.

Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?

Stok devir hızı hesaplama bir işletmede bulunan malzemelerin ne kadar hızla tükendiğini gösteren bir göstergedir.

Stok devir hızı nasıl hesaplanır bakacak olursak, İşletmeler bu oranı iki farklı metodla hesaplayabilirler.

İlk yöntem ortalama stok seviyesini kullanarak, stoğun ne kadar hızla tükenip tazelendiğini gösterirken, ikinci yöntemde birden çok malzeme kaleminin bulunduğu durumlarda stok maliyetine odaklanılır.

stok-devir-hizi-nasil-hesaplanir

Hesaplama şu formülle gerçekleştirilir: Stok Devir Hızı = (Satılan Malların Maliyeti / (Başlangıç Stok Değeri + Dönem Sonu Stok Değeri) / 2).

Bu formülün sonucu stokların ortalama olarak kaç günde tükendiğini belirtir.

Bir örnek vermek gerekirse, A malzemesinin aylık tüketimi 500 birim/ay olsun ve dönem başında 1500 birim, dönem sonunda ise 4500 birim stokta bulunsun.

Bu verilere göre A malzemesinin yıllık tüketimi 500×12=6000 birim/yıl olur. Dönem ortalamasındaki stok seviyesini (1500+4500)/2=3000 birim olarak hesaplarız.

Stok devir hızını bulmak için yıllık tüketimi ortalama stok seviyesine böldüğümüzde yani 6000/3000, sonuç 2 olarak karşımıza çıkar.

Bu sonuç firmanın A malzemesi stoğunu yılda iki kez yenilediği anlamına gelir.

Elde edilen bu değer mutlak bir sonuç olarak değil de, daha çok bir referans noktası olarak alınmalıdır.

Özellikle ürünün özelliği, sektördeki rekabet şartları ve sektör ortalamaları gibi faktörlerle karşılaştırılarak daha derinlemesine bir analiz yapılması faydalı olacaktır.

Stok Devir Hızı Hesaplayıcısı

Stok devir hızınızı hesaplamak için stok devir hızı hesaplayıcımızı kullanarak daha kolay bir şekilde sonuca ulaşabilirsiniz.

Vepara Stok Devir Hızı Hesaplayıcısı

Ortalama Stok: 0 TL
Stok Devir Hızı: 0

Yüksek Stok Devir Hızı Nasıl Yorumlanır?

Stok devir hızının yüksek olması genellikle işletmeler için olumlu bir işarettir ve etkili bir stok yönetiminin göstergesi olarak kabul edilir. Eğer işletmenizin stok devir hızı yüksekse, bu birçok şeyi ifade edebilir:

  • Firmanızın doğru bir stok yönetim stratejisi ve uygulaması var demektir.
  • Tedarikçilerinizle kurduğunuz iş ilişkileri oldukça verimlidir.
  • Ürün tedariğinde herhangi bir aksaklık yaşamadığınızın bir göstergesidir.
  • Stoklarınızın doğru zamanlarda ve doğru miktarda yenilendiğine işaret eder.
  • Ürün satış performansınızın sektör ortalamasının üzerinde olduğunu belirtir.
  • Pazarda güçlü bir konumda olduğunuzu gösterir.

Yüksek bir stok devir hızı genellikle işletmenin verimliliğini, tedarik zinciri yönetimini ve satış stratejilerini başarıyla uyguladığının bir göstergesidir.

Düşük Stok Devir Hızı Nasıl Yorumlanır?

Stok devir hızının düşük olması işletmeler için istenmeyen bir durumu işaret eder. Çeşitli operasyonel zorlukların veya yönetimsel sorunların bir belirtisi olabilir. Stok devir hızının düşük olması aşağıdaki sebeplerden kaynaklanabilir.

  • Muhtemelen işletme stoklarını satış hacmine uygun bir şekilde yönetmiyor demektir.
  • İşletmenizin tedarikçileri ile yaşadığı sorunlara işaret edebilir.
  • Eğer malzeme ya da ürün tedarikinde gecikmeler yaşanıyorsa, bu stok devir hızında belirgin bir azalmaya yol açabilir.
  • İşletmenizin ürün fiyatlarında aşırı artışlar yaşadığını ve gereksiz stok biriktirdiğini gösterebilir.
  • Stoklarınız arasında bir dengesizlik olabileceğini de işaret eder.
  • İşletmenizin dönem sonu stoklarını yüksek gösterme eğiliminde olduğunu gösterebilir.

Eğer stok devir hızınız düşükse, bu durumu düzeltmek için çeşitli adımlar atmanız gerekebilir. Özellikle ürünlerinizin raf ömrü kısa ise ve bu ürünlerin son kullanma tarihi yaklaşıyorsa, bu durumu göz önünde bulundurmalı ve stok devir hızınızı bu faktörlere göre ayarlamalısınız.

Stokta Kalma Süresi Ne Kadar Olmalıdır?

Ortalama stokta kalma süresi, stokların işletmeye girişten çıkışına kadar olan süreyi, yani stoklarınızın ne kadar süre depoda kaldığını belirtir.

Ortalama stokta kalma süresini hesaplamak için, bir yıldaki toplam gün sayısı stok devir hızına bölünür. Yani formül şöyledir:

Toplam gün sayısı (360) / Stok Devir Hızı

Verdiğimiz örneğe göre, eğer stoklar yılda 10 kez yenileniyorsa ve bu rakamı 360’a bölersek, stokların yaklaşık 36 günde bir yenilendiğini anlarız. Sonuç olarak ortalama stokta kalma süresi 36 gündür.

Optimal stok devir hızı, firmanızın faaliyet gösterdiği sektöre bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Örneğin; gıda ürünleri satan bir işletme ile kıyafet üreten bir firma için ideal stok devir hızları farklıdır. Her sektörün kendine özgü bir ideal stok devir hızı bulunmaktadır.

Genelde bu oranın yüksek olması, stokların etkili bir biçimde yönetildiği ve firmaların bu konuda başarılı olduğu anlamına gelir. Yüksek stok devir hızına sahip bir işletmenin rekabetçiliği de buna paralel olarak artar.

Ancak eğer stok devir hızınız düşükse bu durum yüksek saklama maliyetleri olduğuna ve firmanızın verimli bir stok kullanım stratejisi izlemediğine işaret edebilir. Bu da fiyat dalgalanmaları, tüketici tercihlerinin değişimi ve ürünlerin bozulması gibi riskleri beraberinde getirebilir.